Phát biểu tại phiên toàn thể Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Hội đồng các nhà khoa học trẻ và các hội khoa học sinh viên, Bộ trưởng Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga Valery Falkov khẳng định trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi căn bản đối với hệ thống nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Theo ông, AI và Machine learning không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang trở thành yếu tố định hình cách thức tổ chức nghiên cứu, cấu trúc tri thức khoa học và vai trò của nhà khoa học trong kỷ nguyên số.

Bộ trưởng Falkov cho biết, trong quá trình xây dựng mô hình phát triển khoa học của Nga năm 2025, Bộ Khoa học và Giáo dục đại học đã xác định AI là động lực quan trọng của giai đoạn phát triển mới. Nhiều quốc gia có nền khoa học phát triển đang tái cấu trúc hệ thống nghiên cứu nhằm thích ứng với xu thế này, trong đó AI ngày càng đóng vai trò trung tâm trong quá trình tạo ra tri thức mới.

Theo ông Valery Falkov, mô hình nghiên cứu khoa học mới sẽ có một số đặc điểm nổi bật như: các mô hình AI nền tảng và cơ sở dữ liệu lớn trở thành một phần quan trọng của kết quả nghiên cứu; các phòng thí nghiệm cần xây dựng hệ sinh thái công cụ AI và tích hợp vào các nền tảng số; hạ tầng tính toán hiệu năng cao và khả năng tiếp cận các tập dữ liệu quy mô lớn sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh của các quốc gia. Đồng thời, nhà khoa học vẫn giữ vai trò trung tâm, song cần được trang bị các năng lực mới để khai thác hiệu quả AI trong nghiên cứu.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga cũng nhận định trong những năm tới, các viện nghiên cứu sẽ có nhiều thay đổi về mô hình tổ chức, đồng thời xuất hiện nhiều tổ chức nghiên cứu mới dựa trên các mô hình toán học chuyên ngành kết hợp với các tác nhân AI (AI agents). Dịp này, Bộ cũng công bố chương trình tuyển chọn các tổ chức nghiên cứu và phát triển khoa học mới; các đơn vị được lựa chọn sẽ nhận được nguồn tài trợ để nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ nghiên cứu.