Vào ngày 26 tháng 8 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày Hội đồng Nhân dân Thế giới tại Việt Nam, Liên minh các Tổ chức Hữu nghị Việt Nam và Hội đồng Nhân dân Thế giới, phối hợp với Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Việt Nam, Hà Nội, đã tổ chức hội thảo với chủ đề "Hợp tác quốc tế trong khoa học và giáo dục như một yếu tố thúc đẩy phát triển bền vững". Hội thảo đã thảo luận các giải pháp mở rộng hợp tác trong giáo dục, khoa học và công nghệ, tập trung vào kết nối Việt Nam và Liên bang Nga.

Kết nối tri thức vì phát triển bền vững

Phát biểu tại tọa đàm, PGS. TS. Lê Trung Thành, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng. Trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và biến đổi khí hậu đang làm thay đổi cách thức nghiên cứu, làm việc và hợp tác. Các mục tiêu phát triển bền vững không thể được thực hiện bởi một quốc gia hay tổ chức riêng lẻ mà đòi hỏi các mạng lưới hợp tác quốc tế để chia sẻ tri thức, kết nối kinh nghiệm và huy động nguồn lực. Trong đó, hợp tác quốc tế về khoa học và giáo dục là nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững.

PGS. TS. Lê Trung Thành, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu tại tọa đàm.

Từ yêu cầu đó, tọa đàm hướng tới tạo diễn đàn trao đổi học thuật, mở rộng không gian đối thoại và tìm kiếm các mô hình hợp tác mới. Trọng tâm là tăng cường kết nối giữa các trường đại học; gắn nghiên cứu khoa học với đổi mới sáng tạo và nhu cầu xã hội; phát huy vai trò của các tổ chức quốc tế trong kết nối cơ sở giáo dục, nhà khoa học và đối tác quốc tế. Qua đó, các bên hướng tới hình thành mạng lưới hợp tác đa phương, góp phần giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững.

Ông Andrey Belyaninov, Tổng Thư ký Hội đồng nhân dân thế giới phát biểu tại tọa đàm.

Ông Andrey Belyaninov, Tổng Thư ký Hội đồng nhân dân thế giới nhấn mạnh trách nhiệm của các nhà nghiên cứu và giáo dục đối với tương lai của đất nước. Theo ông, giáo dục cần trang bị cho thế hệ trẻ khả năng nhận diện, kiểm chứng thông tin và nâng cao “sức đề kháng” trước những tác động tiêu cực từ tin giả trên không gian mạng. Những thành tựu khoa học cũng cần được định hướng vì hòa bình, phát triển bền vững và phục vụ con người. Ông đề cao vai trò của ngoại giao nhân dân trong thúc đẩy đối thoại, tăng cường hợp tác và cùng giải quyết các vấn đề vì một tương lai hòa bình.

Bà Alexandra Ochirova, Đại sứ thiện chí UNESCO cho rằng hợp tác quốc tế trong giáo dục và khoa học có thể trở thành nền tảng học thuật để tăng cường kết nối giữa các quốc gia. Theo bà, quá trình này cần dựa trên sự hiểu biết về lịch sử, sự tương tác giữa các yếu tố xã hội, văn hóa và khoa học và tôn trọng những giá trị riêng của mỗi dân tộc.

Bà Alexandra Ochirova, Đại sứ thiện chí UNESCO trình bày tham luận.

Bà nhấn mạnh văn hóa giúp các thế hệ duy trì bản sắc và tạo động lực phát triển. Vì vậy, giáo dục và khoa học cần gắn với các giá trị nhân văn, đạo đức và trách nhiệm đối với cộng đồng. Trong bối cảnh hiện nay, bà Alexandra Ochirova cho rằng các nhà khoa học, nhà văn hóa và tổ chức xã hội cần thúc đẩy chia sẻ thông tin dựa trên sự thật, tăng cường hiểu biết và gìn giữ bản sắc văn hóa.

Mở rộng hợp tác Việt Nam-Nga trong giáo dục và công nghệ.

Đại sứ Giáo dục và Khoa học Nga Tô Thị Tuyết Khanh trình bày tham luận.

Tại tọa đàm, Đại sứ Giáo dục và Khoa học Nga Tô Thị Tuyết Khanh nhấn mạnh giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ là những lĩnh vực quan trọng, góp phần phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nga. Hằng năm, Liên bang Nga dành 1.000 chỉ tiêu đào tạo cho học sinh, sinh viên Việt Nam trong nhiều lĩnh vực như kỹ thuật, y tế, năng lượng và kinh tế. Đồng thời, nhu cầu học tiếng Việt tại Nga ngày càng tăng, nhất là khi nhiều người Nga quan tâm đến thị trường Việt Nam.

Định hướng hợp tác thời gian tới, bà đề xuất các trường đại học của hai nước đẩy mạnh trao đổi sinh viên, giảng viên, ấn phẩm khoa học và tổ chức các hội thảo quốc tế. Bên cạnh hợp tác song phương, các cơ sở giáo dục có thể mở rộng kết nối đa phương với các đối tác quốc tế trong giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Bên cạnh đó, việc phát triển các không gian giới thiệu văn hóa, ngôn ngữ Nga tại các trường đại học có thể giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cơ hội học tập, nghiên cứu và nghề nghiệp liên quan đến tiếng Nga. Đây là nền tảng để hình thành các chương trình hợp tác giáo dục quốc tế sâu rộng hơn.

PGS. TS. Hoàng Anh Sơn, Giám đốc Học viện Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trình bày tham luận.

Ở góc độ khoa học và công nghệ, PGS. TS. Hoàng Anh Sơn, Giám đốc Học viện Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho rằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển của các quốc gia.

Hợp tác quốc tế, trong đó có hợp tác với Nga, có ý nghĩa quan trọng đối với việc phát triển các công nghệ chiến lược của Việt Nam. Qua đó, các nhà khoa học có thêm điều kiện tiếp cận tri thức, công nghệ, thiết bị và mạng lưới nghiên cứu quốc tế. Ngoại giao công nghệ có ý nghĩa quan trọng trong kết nối chuyên gia, thu hút tri thức và nguồn lực quốc tế. Theo ông, Hội đồng nhân dân thế giới có thể trở thành cầu nối giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và đối tác Việt Nam - Nga trong khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Để nâng cao hiệu quả hợp tác với các đối tác, ông Hoàng Anh Sơn đề xuất đẩy mạnh nghiên cứu và đào tạo nhân lực trình độ cao. Các lĩnh vực ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và năng lượng mới. Đồng thời, cần thúc đẩy chuyển giao, làm chủ công nghệ; hoàn thiện hành lang pháp lý và phát huy mô hình hợp tác công - tư.

Phiên thảo luận tại tọa đàm “Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học và giáo dục như một yếu tố thúc đẩy phát triển bền vững".

Các ý kiến thảo luận tại tọa đàm nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ những hoạt động hợp tác ngắn hạn sang các chương trình có tác động dài hạn. Trong đó, các chương trình đào tạo chung, song bằng và giáo sư thỉnh giảng được đánh giá là những hình thức hợp tác hiệu quả.

Các đại biểu đề xuất tăng cường hợp tác Việt Nam - Nga trong những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, đạo đức và quản lý AI, công nghệ sinh học, kỹ thuật, chăm sóc sức khỏe. Qua đó, hai nước có thể phát huy thế mạnh của mỗi nền giáo dục, mở rộng kết nối học thuật và tạo nền tảng cho các chương trình hợp tác có chiều sâu, đóng góp cho phát triển bền vững.